Art. 24 ust. 1 pkt 9 PZP: Wykluczenie za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców

Co to jest art. 24 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo zamówień publicznych?

Mówiąc najprościej: to przepis, który zamyka drzwi do zamówień publicznych osobom skazanym za konkretne przestępstwa przeciwko zasadom zatrudniania obcokrajowców. Chodzi tu o sytuacje opisane w ustawie z 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium RP.

Jeśli jako osoba fizyczna (wykonawca, wspólnik czy członek zarządu) masz na koncie prawomocny wyrok za tego typu czyny, zamawiający nie ma wyboru – musi Cię wykluczyć z postępowania. To podstawa obligatoryjna, co oznacza, że urzędnik nie może "przymknąć oka" na taki wpis w rejestrze karnym.

Uwaga: Art. 24 ust. 1 pkt 9 pochodzi ze starej ustawy Prawo zamówień publicznych z 29 stycznia 2004 r., która została uchylona z dniem 1 stycznia 2021 r. W aktualnie obowiązującej ustawie PZP z 11 września 2019 r. odpowiednikiem jest art. 108 ust. 1 (obligatoryjne podstawy wykluczenia). Poniższe informacje przedstawiają historyczne regulacje z odniesieniem do obecnego stanu prawnego.

Co to oznacza dla Twojej firmy?

Ten paragraf to spora pułapka, zwłaszcza dla dynamicznie rosnących spółek i startupów. Wykluczenie nie dotyczy tylko samej firmy jako podmiotu, ale przede wszystkim ludzi, którzy nią zarządzają.

Jeśli jeden z Twoich dyrektorów, prokurentów czy udziałowców został skazany za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców, cała spółka traci możliwość ubiegania się o kontrakt. W świecie zamówień publicznych reputacja zarządu jest nierozerwalnie związana z reputacją firmy. Jeden błąd sprzed lat może odciąć Cię od publicznych pieniędzy na długi czas.

Jak to działa w praktyce?

Oto kilka twardych faktów o tym, jak ten mechanizm funkcjonuje w procedurze przetargowej:

• Czas trwania kary: Wykluczenie obowiązuje przez 5 lat od dnia, w którym wyrok stał się prawomocny (chyba że sąd w samym wyroku wskazał inną datę). (w nowej ustawie PZP z 2019 r. okres wykluczenia wynosi co do zasady 3 lata — art. 111 pkt 1 PZP)
• Oświadczenia: W każdym przetargu musisz złożyć oświadczenie (często w ramach JEDZ), że nie podlegasz wykluczeniu na tej podstawie.
• Self-cleaning (Samooczyszczenie): Ustawa przewiduje furtkę. Możesz uniknąć wykluczenia, jeśli udowodnisz, że naprawiłeś szkodę (np. wypłaciłeś zaległe wynagrodzenia, zapłaciłeś kary) i podjąłeś konkretne kroki techniczne lub kadrowe, które zapobiegną takim sytuacjom w przyszłości. Pamiętaj jednak, że to zamawiający ocenia, czy Twoje "oczyszczenie" jest wystarczające.

Wskazówki od zespołu Mimira

Z naszego doświadczenia wynika, że najwięcej problemów sprawia brak aktualnej wiedzy o statusie prawnym współpracowników.

1. Weryfikuj zarząd przed startem: Zanim zainwestujesz czas w przygotowanie oferty, sprawdź aktualne zaświadczenia z KRK dla kluczowych osób w firmie. Lepiej dowiedzieć się o problemie od nas w fazie analizy, niż z pisma o odrzuceniu oferty.
2. Uważaj na zmiany w składzie: Jeśli w trakcie trwania przetargu do zarządu dołącza nowa osoba, musisz natychmiast sprawdzić ją pod kątem art. 108 PZP (dawny art. 24 starej ustawy).
3. Dokumentuj proces zatrudnienia: Posiadanie porządnych procedur HR to najlepsza obrona przy ewentualnym "self-cleaningu". Jeśli pokażesz zamawiającemu, że masz system weryfikacji legalności pobytu pracowników, łatwiej będzie Ci wybronić firmę.

Jak Mimira pomaga z art. 24 ust. 1 pkt 9 PZP?

W Mimirze bierzemy na siebie żmudną weryfikację wymogów formalnych, abyś Ty mógł skupić się na wycenie. Nasz asystent AI błyskawicznie analizuje dokumentację przetargową i wyłapuje, jakich dokładnie zaświadczeń i oświadczeń żąda zamawiający w kontekście niekaralności.

Gdy przygotowujemy dla Ciebie komplet dokumentów, nasz system automatycznie generuje odpowiednie formularze i oświadczenia o braku podstaw do wykluczenia. Co więcej, eksperci Mimiry sprawdzają spójność tych danych, aby zminimalizować ryzyko odrzucenia oferty przez głupi błąd formalny. Jeśli masz wątpliwości, czy dany wyrok z przeszłości blokuje Ci start – po prostu zapytaj naszego chatbota w kontekście konkretnego numeru SWZ.

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy wykluczenie dotyczy też podwykonawców? Tak, jeśli zamawiający wymaga wykazania braku podstaw do wykluczenia wobec podwykonawców, na których zasoby się powołujesz.

Czy mogę wystartować, jeśli wpłaciłem już wszystkie zaległe grzywny? Sama zapłata grzywny to za mało. Musisz przejść procedurę self-cleaningu i przekonać zamawiającego, że podjąłeś kroki zapobiegawcze.

Co jeśli wyrok zapadł za granicą? Przepis odnosi się do polskiej ustawy, ale pamiętaj, że inne punkty art. 24 dotyczą też skazań za granicą za podobne czyny.

---

Zobacz też:

• [Jak działa procedura self-cleaning (art. 110 PZP)?]
• [Wadium w przetargu – wszystko, co musisz wiedzieć]
• [Jak poprawnie wypełnić JEDZ?]

---